Clafoutis z winogronami | Wegańskie i bezglutenowe

Clafoutis z winogronami – wegańskie i bezglutenowe (bez jajek, mąki, cukru i masła).

Clafoutis to popularny francuski pieczony deser z owocami, którego klasyczna receptura – jak na Francję przystało – bazuje na maśle, mące, cukrze i jajkach. Ciasto wywodzi się z Limousin – regionu w środkowej części Francji, który jest – po Korsyce – drugim najmniej zaludnionym obszarem tego pięknego kraju.

Zgodnie z tradycją, clafoutis najczęściej piecze się z dodatkiem ciemnych czereśni, bez uprzedniego usuwania z nich pestek – dzięki temu zawarta w pestkach amigdalina uwalnia do ciasta charakterystyczny migdałowy aromat. Z uwagi na kontrowersje związane z wpływem amigdaliny na ludzki organizm, decyzję co do pieczenia owoców z pestkami najlepiej podjąć we własnym zakresie. Zamiast tego, do ciasta można dodać wanilię, gałkę muszkatołową lub popularną i często stosowaną we Francji tonkę.

Moja wegańska i bezglutenowa wersja tego klasycznego deseru to – podobnie jak m.in. w przepisie na toskańskie panforte – wolta;-) Każdy ze składników ww. kanonicznego zestawu został zastąpiony innym (wegańskim lub bezglutenowym) odpowiednikiem.

Jeden z nich wymaga kilku słów komentarza. To aquafaba, czyli magiczny płyn, który w wegańskich przepisach bardzo dobrze zastępuje nie tylko jajko, ale też samo białko. Można jej używać zamiast siemienia lnianego, który nie zawsze zdaje egzamin, ale najciekawsze jest to, że aquafaba daje się ubić jak białko jajka, dzięki czemu może posłużyć jako materiał do zrobienia np. wegańskiej bezy czy makaroników. Skąd aquafabę wziąć? To po prostu płyn po gotowaniu ciecierzycy lub białej fasoli (albo ewentualnie z puszki po ciecierzycy lub białej fasoli). Nie jestem fanem warzyw z puszki, a jeśli chodzi o ciecierzycę czy fasolę, nawet kiedy w przeszłości zdarzało mi się ich używać, zawsze wylewałem z puszek płyn, a warzywa dodatkowo przepłukiwałem pod bieżącą wodą, ponieważ glutowata zalewa wydawała mi się wybitnie mało atrakcyjna, żeby nie powiedzieć – obrzydliwa;-). Okazuje się jednak, że w przepisach takich jak ten sprawdza się doskonale, a w smaku nie czuć absolutnie żadnej niepokojącej nuty (używam aquafaby po gotowaniu ciecierzycy). W związku z tym, jeśli nie ma takiej potrzeby, moim zdaniem w razie serwowania deseru osobnikom sceptycznie nastawionym do wegańskich kulinarnych eksperymentów, nie warto zdradzać im technicznych szczegółów. Wtedy docenią sam wypiek, zamiast zastanawiać się nad źródłem fajnej kremowo-budyniowej konsystencji tego w 100% roślinnego clafoutis.

Clafoutis można upiec właściwie z dowolnymi owocami; wybierz te, na które masz ochotę lub które są dostępne w Twojej okolicy. Użyłem ciemnych winogron, ponieważ miałem sporą nadwyżkę do zagospodarowania, ale świetnie sprawdzą się też oczywiście maliny, czereśnie, wiśnie, jagody, jeżyny, śliwki, jabłka czy świeża żurawina. Deser zawiera stosunkowo niewiele mąki, dlatego jego struktura nie jest zbyt zwarta, a dodatkowo owoce trafiają na dno formy, a następnie są zalewane płynnym ciastem.

Ciasto jest bardzo słodkie dzięki daktylom, więc cukier jest tu absolutnie zbędny.

W razie potrzeby kakao możesz zastąpić karobem.

Clafoutis z winogronami – PRZEPIS:

1. Rozgrzej piekarnik do temperatury 170 stopni.
2. Kaszę jaglaną zmiel w blenderze na proszek. Jeśli wolisz, możesz użyć też gotowej mąki jaglanej (lub z prosa).
3. W blenderze zmiksuj na gładko wszystkie składniki poza mąką, czyli: mleko kokosowe, płyn po ciecierzycy (aquafaba), kakao, wypestkowane daktyle, olej kokosowy, wanilię i szczyptę soli.
4. Dodaj do blendera mąkę i ponownie zmiksuj. Ciasto powinno mieć konsystencję zbliżoną do naleśnikowego.
5. Natłuść formę olejem kokosowym (lub innym tłuszczem, którego używasz).
6. Winogrona opłucz, oczyść z szypułek i wsyp na dno formy (tu: o średnicy 29 cm).
7. Owoce zalej ciastem tak, by w miarę równo je pokryło.
8. Wstaw do piekarnika i piecz ok. 50-55 minut na środkowym poziomie.
9. Gotowe ciasto powinno mieć lekko spieczony i ścięty wierzch. Tuż po wyjęciu z piekarnika będzie całkiem miękkie (ZOBACZ). Odstaw je przynajmniej na pół godziny albo dłużej, by całkiem przestygło. Można podawać je zarówno na ciepło, jak i na zimno. Schłodzone w lodówce smakuje jak pieczony czekoladowy budyń.
10. Przed podaniem możesz oprószyć clafoutis np. kakao, domowym owocowym pudrem (PRZEPIS) albo ewentualnie cukrem pudrem.

Jedna porcja ciasta to ok. 280 kcal.