Szarlotka FIT – takiej jeszcze nie jadłaś!

Szarlotka – pełna jabłek, bez cukru i bez glutenu. Najlepsza z możliwych.

Skąd wzięła się nazwa szarlotka? Od imienia Charlotta, które nosiła żona cara Mikołaja I, Aleksandra Fiodorowna aka Charlotta Pruska (córka króla Prus Fryderyka Wilhelma III). Pierwszą szarlotkę – czyli ciasto o nazwie charlotte russe – przygotował francuski szef kuchni i cukiernik Marie-Antoine Carême, gotujący między innymi na carskim dworze.

Domowa szarlotka to wspaniałe, pachnące cynamonem kruche ciasto pełne jabłek, i moja wersja dokładnie taka jest. Dominują w niej pyszne kwaskowate jabłka, którymi wypełniam cienkie ciasto po same brzegi. Ciasto do szarlotki przygotowuję prawie tak samo, jak ciasto na galette (bez jajek, ale za to z ricottą), a jedyna zmiana polega na tym, że w szarlotce całkowicie pomijam cukier (w galette na całe ciasto dodaję 1 łyżeczkę kokosowego) i podwajam proporcje pozostałych składników (mąka, ricotta, masło).

Szarlotka nie zawiera cukru, ponieważ piekę ją dla nas, a my go nie potrzebujemy. Kiedy piekłem ciasto po raz pierwszy, nie dodałem do niego cukru, ponieważ… zapomniałem. Wiadomo przecież, że kiedy pieczesz ciasto, cukier to ostatnia rzecz, jaką bierzesz pod uwagę ;-) Bardzo dobrze się stało, ponieważ okazało się, że dla nas taka wersja jest idealna. Najważniejsze są tu jabłka z cynamonem, a aromatyczne kruche ciasto dopełnia całość. Poza tym, ciasto z bezglutenowej mąki owsianej smakuje po prostu znacznie lepiej niż z pszennej, a owies sam w sobie sprawia wrażenie lekko słodkawego, więc brak cukru w żaden sposób mu nie szkodzi, a deser jest dzięki temu zdrowszy.

Tak czy owak, ludziki zaliczające się do zbioru „normalni” mogą ciasto dosłodzić – wydaje się, że 2-3 łyżki cukru lub innego słodzidła powinny w zupełności wystarczyć nawet osobnikom bardzo cukrolubnym. Do jabłek również nie dodaję cukru, ale jeśli wolisz, możesz je dosłodzić (cukrem, miodem, ksylitolem, etc.). Ciasto z cukrem kokosowym będzie mieć ciemniejszą barwę i lekko karmelowy posmak.

W robocie kuchennym Magimix ciasto wyrabia się błyskawicznie – wystarczy dodać składniki do misy, włączyć i po ok. 60 sekundach jest gotowe. Dzięki temu przygotowanie całej szarlotki nie zajmuje więcej niż 30 minut. Później jeszcze tylko chwila w piekarniku i… wrota do szczęścia stoją przed Wami otworem :-)

Szarlotkę piekę w tortownicy z odpinaną obręczą o średnicy 23 cm. Taka ilość przekłada się na 8 ogromnych albo 16 mniejszych porcji.

Szarlotka – SKŁADNIKI:

Na kruche ciasto:

• 200 g mąki owsianej bezglutenowej
• 100 g mąki ziemniaczanej bezglutenowej
• 250 g zimnej ricotty (z lodówki)
• 200 g zimnego masła (z lodówki)
• szczypta soli (u mnie: sól z pomarańczą i szafranem) – możesz użyć dowolnej
• 1 ziarenko tonki, świeżo starte lub utłuczone w moździerzu – to składnik opcjonalny, który możesz pominąć albo zastąpić wanilią, kardamonem, cynamonem

Plus:

• nierafinowany olej kokosowy do natłuszczenia tortownicy (jeżeli wolisz, zamiast oleju możesz użyć masła, ale pamiętaj, że masło łatwiej się spieka)

Na jabłkowy środek:

• ok. 1,8 – 2 kg twardych jabłek, kwaśnych lub słodkich (u mnie: szara reneta, 6 dużych sztuk, waga przed obraniem)
• 2 łyżki cynamonu

Plus:

• 1 białko do posmarowania wierzchu ciasta przed wstawieniem do piekarnika (opcjonalnie, nie jest to konieczne)

Szarlotka – PRZEPIS:

1. Rozgrzej piekarnik do temperatury 200 stopni.
2. Wszystkie składniki ciasta (mąka, ricotta, masło, ewentualne przyprawy) dodaj do dużej misy robota kuchennego Magimix i zmiksuj. Poznasz, że ciasto ma właściwą (jednolitą) konsystencję i jest idealnie wyrobione, gdy w misie zacznie miotać się bryła ciasta (ZOBACZ). Zajmie to około 60 sekund.
3. Przełóż ciasto z misy robota do miski, uformuj z niego zgrabną kulę (tak jak tutaj) i wstaw na 15 minut do zamrażarki (albo na 1-2 godziny do lodówki). Schłodzone kruche ciasto łatwiej się wałkuje.
4. W tym czasie obierz jabłka ze skórki (szara reneta ma twardą skórkę, innych jabłek – wedle uznania – możesz nie obierać) i pokrój na mandolinie w cienkie plasterki.
5. Dokładnie wymieszaj w misce plasterki jabłek z cynamonem tak, by pokryły się przyprawą.
6. Dno tortownicy o średnicy 23 cm wyłóż papierem do pieczenia, wypuszczając papier na zewnątrz. Natłuść dno i boki tortownicy.
7. Z kuli ciasta odkrój 1/3 i odłóż. Pozostałe 2/3 ułóż na blacie lub dużej desce wyłożonej papierem do pieczenia (albo silikonową matą do pieczenia) i rozwałkuj na placek o grubości ok. 3-4 mm. Nie używam dodatkowej mąki do podsypywania ciasta przy rozwałkowywaniu, ale jeżeli uznasz, że jest taka potrzeba, możesz to zrobić.
8. Ciasto trzeba rozwałkować szybko, sprawnie i bez zbędnych ceregieli, po czym za jednym zamachem cały płat przełożyć do tortownicy – formując naturalny spód i boki szarlotki. Ciasto – choć bezglutenowe – dzięki dodatkowi ricotty jest na tyle elastyczne, że nie rwie się ani nie sprawia innych problemów. Gdyby jednak z jakiegoś powodu ciasto pękło podczas przekładania go do formy, nie przejmuj się – posklejaj je w miejscach, gdzie będzie taka potrzeba. Być może przełożenie ciasta do tortownicy wymaga nieco wprawy – moim zdaniem to łatwe.
9. Spód ciasta ponakłuwaj widelcem.
10. Wypełnij ciasto plasterkami jabłek po same brzegi. Jak widać na zdjęciach, jabłka ułożyłem z lekką górką, przez co ranty u samej góry są nieco niedopełnione. Zabrakło mi mniej więcej jednego jabłka, dlatego warto przygotować ich nieco więcej na wszelki wypadek.
11. Pozostawioną wcześniej 1/3 ciasta rozwałkuj tak samo, jak pierwszą partię. Płatem ciasta przykryj jabłka, tworząc wierzch szarlotki. Ponakłuwaj go widelcem.
12. Wierzch ciasta możesz posmarować roztrzepanym białkiem, ale nie jest to konieczne. Jeżeli pominiesz białko, gotowe upieczone ciasto będzie wyglądać tak, jak w tym galette.
13. Piecz w temperaturze 200 stopni przez ok. 30-35 minut (bez termoobiegu).
14. Po upieczeniu odstaw szarlotkę do ostygnięcia.

Uwagi:

• Ciasto kroję zwykle następnego dnia po upieczeniu, ponieważ szarlotka smakuje wspaniale zarówno na ciepło, jak i na zimno
• Przechowuj ciacho w lodówce do 5 dni (dzień pieczenia + do 5/6 dni przechowywania). Bez stresu – sprawdzone :)